Huis-aards-paradijs?
De vraag of het voor huisartsen prettiger werken is in Nederland dan in België, kan Philip De Grande alleen beantwoorden met een andere vraag: wat je wil bereiken?Sommige huisartsen willen een hoog inkomen waar ze best wel heel wat uren extra voor willen presteren, andere artsen geven de voorkeur aan een ‘rustige’ praktijk en de zekerheid dat ze om zes uur ’s avonds wat anders kunnen gaan doen. "Iedere wens heeft zijn prijs", zegt Philip De Grande, "en die wens voor 100% waarmaken, is in ‘het vak’ zo goed als onmogelijk. Er zijn te veel factoren waar een arts geen greep op kàn hebben. En dat kan je maar best aanvaarden, anders gaat het je vroeg of laat zuur opbreken, is de motivatie zoek of geef je er de brui aan."
Een voorbeeld is de veeleisende patiënt waar men het in België vaak over heeft. Het is op het kantoor van De Grande een vaak gehoorde klacht. "In Nederland is de huisarts de baas over waar en wanneer de patiënt consulteert, maar de huisarts zal er nooit heel erg rijk worden. Je moet een keuze maken tussen een inkomen en een veeleisend patiënteel."
Een ander voorbeeld is de samenwerking tussen huisartsen in een associatie. "In België blijkt het vaak een bron van ergernis of zelfs van ruzie te zijn wegens vermeende wantoestanden, het al dan niet inpikken van prestaties of problemen met de machtsverhoudingen. En dat terwijl je kan stellen dat het toch een uitermate geschikte formule is om het zware leven van artsen wat te verlichten. In Nederland is het perfect mogelijk, want het al dan niet werken in associatie heeft geen invloed op je rechtstreekse inkomen. Het netto-inkomen ligt er wel aan banden door de hoge praktijkkosten en de beperking van het aantal uren mogelijke prestaties."Dokter wilt u overstappen, ja of nee?
Denkt u er aan om een baan te zoeken in Nederland? Dan kunt u dat maar best doen met begeleiding. En die kunt u kosteloos krijgen bij PDG Consulting, waarbij PDG staat voor Philip De Grande. "Ik doe dit werk al vijf jaar en elk jaar zie ik een toename van het aantal Belgische artsen dat migreert", aldus De Grande.
Een tijd geleden kon u in Stethoscopie (AK 1441 van 25 juni 2002 en AK 1513 van 20 mei 2003) al kennis maken met de ‘kenner van de Vlaamse artsenexodus’ die Philip De Grande is.
PDG helpt Belgische artsen niet alleen bij het zoeken naar een geschikte baan en bij het solliciteren, hij wijst daarbij ook op alle mogelijke sociale, fiscale en financiële mogelijkheden. Bij PDG Consulting hoort ook een uitstekende website (www.pdgconsulting.be).
" De bekendheid van mijn activiteiten is enorm toegenomen na het artikel in Artsenkrant!"zo zegt Philip De Grande. Ook het bezoek aan zijn website nam toe.
De meeste artsen belanden bij De Grande via een collega die naar Nederland vertrok,
via de website waar ze een inschrijvingsformulier kunnen invullen of via een
Belgische bondgenoot in de consulting.
Daarnaast zijn er heel wat Nederlandse kantoren actief op de Belgische (artsen)markt, maar die geven vaak niet voldoende inzicht in de verschillen tussen beide landen en dat kan voor verwarring zorgen.
" Af en toe krijg ik ook een vraag van Nederlandse artsen die in België willen werken, artsen – meestal specialisten - die ontzettend hard willen werken en veel willen verdienen, dat is het beeld dat ze hebben van de Belgische geneeskunde", zo zegt De Grande. Op het vlak van specialisten blijkt België nu vragende partij te zijn voor orthopedisch chirurgen, klinische biologen, radiologen en specialisten in de algemene chirurgie. De vraag van Nederland naar pediaters, psychiaters, NKO-artsen en anesthesisten blijft aanhouden.
Philip De Grande ‘bemiddelde’ ook een aantal Belgische huisartsen naar Engeland. "Die artsen blijken tevreden te zijn over de verhouding tussen werk en vergoeding. Het is mijn indruk dat huisartsen beter af zijn in Engeland dan in Nederland. Minder regeltjes, een beter zicht op de patiëntenpopulatie, een degelijke vergoeding, een bediendecontract en een volwaardig statuut."
De gelijkwaardigheid van diploma’s - of liever het gebrek daaraan - kan soms voor problemen zorgen. "De Belgische diploma’s in de genees-, heel- en verloskunde zijn Europees ‘in orde’, maar dat is niet altijd het geval met de Nederlandse diploma’s. ‘Belgische artsen zijn op vlak van theorie heel hoog geschoold in vergelijking met Nederlandse artsen die dan weer beter opgeleid zijn in de medische praktijk." Bijkomende tests of evaluaties zijn in Nederland niet nodig. Wil je huisarts worden in Engeland, dan moet je wel een taalexamen afleggen.
Huisarts ‘ontvoerd’!
Kritiek op zijn activiteiten krijgt PDG Consulting niet, of toch niet rechtstreeks. "Sommige patiënten lusten me wel rauw omdat ik ‘hun lievelingsdokter’ ‘wegkaap’, zo hoor ik wel eens van artsen die naar Nederland vertrekken", aldus De Grande. "Dat sommige universitaire faculteiten mijn werk liever niet zien gebeuren, kan ik best wel begrijpen, maar Europese arbeidsmigratie zal in de toekomst iets heel gewoons worden en wat de studies betreft, zal het niet anders zijn. Het is wennen, maar men kan iemand niet met de vinger wijzen omdat hij een baan zoekt die het best bij zijn visie en zijn persoonlijkheid past, laat staan dat men iemand die helpt om die migratie op een professionele wijze te laten verlopen met de vinger wijst. Flexibiliteit zou een troef moeten zijn. In de vijf jaar dat ik dit werk doe, zie ik elk jaar een toename van het aantal artsen dat migreert. Alleen al voor mijn kantoor moet je rekenen op 35 tot 40 Belgische artsen die het land verlaten." De Grande zegt dat er daar nog wel een tiental bijkomen die het op eigen houtje doen. "Een enkele keer komt een arts terug naar België, maar bij goed voorbereide artsen zie je dat zelden. Een goed geïnformeerde arts is er vaak minstens vier waard, omdat zijn gezin ook de overstap maakt!"
Als artsen in grote getale vertrekken, dan zal de overheid zich moeten afvragen waarom dat zo is, om dan iets aan de oorzaken te doen, zo meent De Grande. "Maar ik heb zelf niet de indruk dat het zo’n vaart loopt."
streamer: Het is mijn indruk dat huisartsen beter af zijn in Engeland dan in Nederland.
Philip De Grande: "Een enkele keer komt een arts terug naar België, maar bij goed voorbereide artsen zie je dat zelden."Getuigenissen van artsen die in Stethoscopie verschenen in de rubriek ‘Artsenvlucht naar Nederland’ kunt u lezen op www.medimedianet.be als u in de zoekfunctie ‘artsenvlucht’ intikt.
Artsen aller lage landen
‘ Huisarts geen populair beroep’, ‘Help de huisarts verzuipt’, ‘Het medisch onbehagen’, ‘ Ziekenzorg in polder stort in elkaar’, ‘Student geneeskunde wil geen huisarts worden’, het zijn maar een paar krantenkoppen uit een paar Nederlandse kranten. Is het huisartsenprobleem in Nederland dan echt zo groot?
Er zou een heus huisartsenprobleem zijn in Nederland, en meer nog: het zou uitgroeien tot onvoorstelbare proporties. Philip De Grande heeft hier wel enige bedenkingen bij. Je moet je eerst en vooral afvragen op welke cijfers uit welke bron die uitspraken gebaseerd zijn, zo zegt De Grande. Als je het systeem bekijkt waarin je als ziekenfondspatiënt (iemand met een laag inkomen of een vervangingsinkomen) een huisarts krijgt toegewezen op vaste basis (of je nu 20 keer per jaar je huisarts opzoekt of helemaal niet) en naar het al dan niet kunnen toewijzen van een beschikbare arts, dan zit je inderdaad met een structureel tekort aan huisartsen. Zo’n huisarts krijgt van de zorgverzekeraar ongeveer 2.700 patiënten toegewezen en op basis van zijn werkmassa kan hij beslissen of hij er nog meer ziekenfondspatiënten bijneemt of niet. De meeste huisartsen doen dat niet omdat het ten koste gaat van hun eigen comfort of vrije tijd en ook omdat ze dan minder tijd kunnen besteden aan privé-verzekerden, wat beter verloond wordt.
Er zijn nog 40 wachtenden voor u
Goed om weten is dat de Nederlandse huisartsen alleen consultaties voeren tussen 8 en 17 uur. Je moet als arts sowieso erg bedreven zijn in tijdsbeheer om al het nodige te kunnen doen. En wat als er een epidemie uitbreekt, er 40 man (m/v) in de wachtzaal zit, waarbij ook privé-verzekerden met een afspraak? En wat met al je administratief werk? Een huisarts moet rekening houden met zulke rampenscenario’s als hij beslist om zijn patiëntenbestand op of af te bouwen. Dat alles maakt dat wanneer een zorgverzekeraar op zoek gaat naar een huisarts voor zijn patiënt hij inderdaad problemen heeft om die te vinden.
Bekijk je al die patiënten vanuit het standpunt van de vrije prestatiegeneeskunde zoals die in België bestaat en vraag je je af of al die patiënten de nodige en noodzakelijke zorg kunnen krijgen, dan is het resultaat aanvaardbaar te noemen. Temeer omdat de doorverwijzingsmogelijkheden binnen het sociaal-medisch netwerk veel groter zijn dan in België: verslavingszorg, psychiatrie, jeugdgezondheidszorg, indicatiestelling bij hulpbehoevendheid, verpleeghuisartsgeneeskunde, georganiseerde trombosediensten die de follow-up doen van patiënten onder stollingstherapie, en ga zo maar door.
Nederlandse patiënten kunnen niet zo makkelijk op eigen houtje naar de tweede lijn als Belgische patiënten, maar eens ze langs de huisarts geweest zijn, zijn de vervolgbehandelingen door de huisarts in Nederland veel minder in aantal. Dat is niet onbelangrijk want er zijn heel wat Nederlandse huisartsen die via bijkomende vorming in de tweede lijn gaan werken omdat ze er minder te maken hebben met stress, een bediendecontract krijgen en binnen een vast team werken.
Verder is het ook zo dat zowel mannelijke als vrouwelijke artsen niet altijd streven naar een voltijdse baan. Liever werken ze 70 à 80% van de tijd zodat er plaats is voor gezin en vrije tijd en dat kàn! Belangrijk is ook dat artsen in de tweede lijn niet hoeven te investeren in een praktijk. In Nederland gaat dat al snel gepaard met het aanwerven van een praktijkassistente en of verpleegkundige, het huren van een gebouw dat groot genoeg moet zijn om er nog andere gezondheidswerkers onderdak te geven en het (mee)betalen van een georganiseerde wachtdienst. Allemaal kosten die behoorlijk kunnen oplopen. Op het vlak van verloning is het brutosalaris niet slecht en relatief vast (blijvende forfaitaire inkomsten), maar er gaat wel een behoorlijk loonaandeel naar personeelskosten en praktijkonkosten. En dan is er ook nog de bedrijfskundige kennis die je moet hebben om zo’n praktijk te runnen, iets wat men noch in België, noch in Nederland tijdens de opleiding leert.
Vrouwen die alleen huisartsgeneeskunde willen beoefenen, gaan vaak deeltijds werken en komen dan in loondienst in een groepspraktijk terecht. Of het soort werk dat ze daar krijgen een positieve invloed heeft op de duur van hun loopbaan in de huisartsgeneeskunde is een andere kwestie. Vaak belanden ze vroeg of laat in de tweede lijn.
Belgische huisartsen sterven als huisarts
Het valt Philip De Grande op dat Belgische huisartsen doorgaans ook sterven als huisartsen. In Nederland zijn er veel meer huisartsen die rond hun 40ste ‘even iets anders’ willen doen en dat nog doen ook. Zo brengen ze niet alleen variatie in hun loopbaan, maar kunnen ze zich ook perfect verzekeren tegen mogelijke gezondheidsproblemen. Angst voor een burn-out of de wens om meer van het leven te kunnen genieten, maken dat veel artsen overstappen van huisartsgeneeskunde naar arbeids- of verzekeringsgeneeskunde. Ook verpleeghuisartsgeneeskunde blijkt nu een aantrekkelijk alternatief te zijn voor huisartsen, de pathologie in verpleeghuizen sluit namelijk nauw aan bij de pathologie van een ouder huisartspatiëntenbestand.
Het valt volgens Philip De Grande niet te ontkennen dat door de Nederlandse numerus clausus – die nu wel afgezwakt werd en mogelijk afgeschaft zal worden - er een probleem is van toelevering voor de bestaande huisartspraktijken. Dat geldt vooral voor zogenaamde achtergestelde gebieden en een aantal stedelijke gebieden.
Dat er minder gegadigden zijn voor de huisartsenij heeft ook te maken met de financiële en inhoudelijke aantrekkelijkheid van andere richtingen in de geneeskunde die minder belastend zijn voor het gezin en die op termijn meer zekerheid bieden op een succesvolle loopbaan. Verder kiezen heel wat jonge artsen voor het buitenland. Vertrekken naar Australië is nu erg ‘in’, met honderden trekken ze er heen!
streamer: Wat als er 40 man (m/v) in de wachtzaal zit, waarbij ook privé-verzekerden met een afspraak?
Goed om weten is dat de Nederlandse huisartsen alleen consultaties voeren tussen 8 en 17 uur.
Daarnaast zijn er heel wat Nederlandse kantoren actief op de Belgische (artsen)markt, maar die geven vaak niet voldoende inzicht in de verschillen tussen beide landen en dat kan voor verwarring zorgen.
" Af en toe krijg ik ook een vraag van Nederlandse artsen die in België willen werken, artsen – meestal specialisten - die ontzettend hard willen werken en veel willen verdienen, dat is het beeld dat ze hebben van de Belgische geneeskunde", zo zegt De Grande. Op het vlak van specialisten blijkt België nu vragende partij te zijn voor orthopedisch chirurgen, klinische biologen, radiologen en specialisten in de algemene chirurgie. De vraag van Nederland naar pediaters, psychiaters, NKO-artsen en anesthesisten blijft aanhouden.
Philip De Grande ‘bemiddelde’ ook een aantal Belgische huisartsen naar Engeland. "Die artsen blijken tevreden te zijn over de verhouding tussen werk en vergoeding. Het is mijn indruk dat huisartsen beter af zijn in Engeland dan in Nederland. Minder regeltjes, een beter zicht op de patiëntenpopulatie, een degelijke vergoeding, een bediendecontract en een volwaardig statuut."
De gelijkwaardigheid van diploma’s - of liever het gebrek daaraan - kan soms voor problemen zorgen. "De Belgische diploma’s in de genees-, heel- en verloskunde zijn Europees ‘in orde’, maar dat is niet altijd het geval met de Nederlandse diploma’s. ‘Belgische artsen zijn op vlak van theorie heel hoog geschoold in vergelijking met Nederlandse artsen die dan weer beter opgeleid zijn in de medische praktijk." Bijkomende tests of evaluaties zijn in Nederland niet nodig. Wil je huisarts worden in Engeland, dan moet je wel een taalexamen afleggen.
Huisarts ‘ontvoerd’!
Kritiek op zijn activiteiten krijgt PDG Consulting niet, of toch niet rechtstreeks. "Sommige patiënten lusten me wel rauw omdat ik ‘hun lievelingsdokter’ ‘wegkaap’, zo hoor ik wel eens van artsen die naar Nederland vertrekken", aldus De Grande. "Dat sommige universitaire faculteiten mijn werk liever niet zien gebeuren, kan ik best wel begrijpen, maar Europese arbeidsmigratie zal in de toekomst iets heel gewoons worden en wat de studies betreft, zal het niet anders zijn. Het is wennen, maar men kan iemand niet met de vinger wijzen omdat hij een baan zoekt die het best bij zijn visie en zijn persoonlijkheid past, laat staan dat men iemand die helpt om die migratie op een professionele wijze te laten verlopen met de vinger wijst. Flexibiliteit zou een troef moeten zijn. In de vijf jaar dat ik dit werk doe, zie ik elk jaar een toename van het aantal artsen dat migreert. Alleen al voor mijn kantoor moet je rekenen op 35 tot 40 Belgische artsen die het land verlaten." De Grande zegt dat er daar nog wel een tiental bijkomen die het op eigen houtje doen. "Een enkele keer komt een arts terug naar België, maar bij goed voorbereide artsen zie je dat zelden. Een goed geïnformeerde arts is er vaak minstens vier waard, omdat zijn gezin ook de overstap maakt!"
Als artsen in grote getale vertrekken, dan zal de overheid zich moeten afvragen waarom dat zo is, om dan iets aan de oorzaken te doen, zo meent De Grande. "Maar ik heb zelf niet de indruk dat het zo’n vaart loopt."
streamer: Het is mijn indruk dat huisartsen beter af zijn in Engeland dan in Nederland.
Philip De Grande: "Een enkele keer komt een arts terug naar België, maar bij goed voorbereide artsen zie je dat zelden."Getuigenissen van artsen die in Stethoscopie verschenen in de rubriek ‘Artsenvlucht naar Nederland’ kunt u lezen op www.medimedianet.be als u in de zoekfunctie ‘artsenvlucht’ intikt.
Artsen aller lage landen
‘ Huisarts geen populair beroep’, ‘Help de huisarts verzuipt’, ‘Het medisch onbehagen’, ‘ Ziekenzorg in polder stort in elkaar’, ‘Student geneeskunde wil geen huisarts worden’, het zijn maar een paar krantenkoppen uit een paar Nederlandse kranten. Is het huisartsenprobleem in Nederland dan echt zo groot?
Er zou een heus huisartsenprobleem zijn in Nederland, en meer nog: het zou uitgroeien tot onvoorstelbare proporties. Philip De Grande heeft hier wel enige bedenkingen bij. Je moet je eerst en vooral afvragen op welke cijfers uit welke bron die uitspraken gebaseerd zijn, zo zegt De Grande. Als je het systeem bekijkt waarin je als ziekenfondspatiënt (iemand met een laag inkomen of een vervangingsinkomen) een huisarts krijgt toegewezen op vaste basis (of je nu 20 keer per jaar je huisarts opzoekt of helemaal niet) en naar het al dan niet kunnen toewijzen van een beschikbare arts, dan zit je inderdaad met een structureel tekort aan huisartsen. Zo’n huisarts krijgt van de zorgverzekeraar ongeveer 2.700 patiënten toegewezen en op basis van zijn werkmassa kan hij beslissen of hij er nog meer ziekenfondspatiënten bijneemt of niet. De meeste huisartsen doen dat niet omdat het ten koste gaat van hun eigen comfort of vrije tijd en ook omdat ze dan minder tijd kunnen besteden aan privé-verzekerden, wat beter verloond wordt.
Er zijn nog 40 wachtenden voor u
Goed om weten is dat de Nederlandse huisartsen alleen consultaties voeren tussen 8 en 17 uur. Je moet als arts sowieso erg bedreven zijn in tijdsbeheer om al het nodige te kunnen doen. En wat als er een epidemie uitbreekt, er 40 man (m/v) in de wachtzaal zit, waarbij ook privé-verzekerden met een afspraak? En wat met al je administratief werk? Een huisarts moet rekening houden met zulke rampenscenario’s als hij beslist om zijn patiëntenbestand op of af te bouwen. Dat alles maakt dat wanneer een zorgverzekeraar op zoek gaat naar een huisarts voor zijn patiënt hij inderdaad problemen heeft om die te vinden.
Bekijk je al die patiënten vanuit het standpunt van de vrije prestatiegeneeskunde zoals die in België bestaat en vraag je je af of al die patiënten de nodige en noodzakelijke zorg kunnen krijgen, dan is het resultaat aanvaardbaar te noemen. Temeer omdat de doorverwijzingsmogelijkheden binnen het sociaal-medisch netwerk veel groter zijn dan in België: verslavingszorg, psychiatrie, jeugdgezondheidszorg, indicatiestelling bij hulpbehoevendheid, verpleeghuisartsgeneeskunde, georganiseerde trombosediensten die de follow-up doen van patiënten onder stollingstherapie, en ga zo maar door.
Nederlandse patiënten kunnen niet zo makkelijk op eigen houtje naar de tweede lijn als Belgische patiënten, maar eens ze langs de huisarts geweest zijn, zijn de vervolgbehandelingen door de huisarts in Nederland veel minder in aantal. Dat is niet onbelangrijk want er zijn heel wat Nederlandse huisartsen die via bijkomende vorming in de tweede lijn gaan werken omdat ze er minder te maken hebben met stress, een bediendecontract krijgen en binnen een vast team werken.
Verder is het ook zo dat zowel mannelijke als vrouwelijke artsen niet altijd streven naar een voltijdse baan. Liever werken ze 70 à 80% van de tijd zodat er plaats is voor gezin en vrije tijd en dat kàn! Belangrijk is ook dat artsen in de tweede lijn niet hoeven te investeren in een praktijk. In Nederland gaat dat al snel gepaard met het aanwerven van een praktijkassistente en of verpleegkundige, het huren van een gebouw dat groot genoeg moet zijn om er nog andere gezondheidswerkers onderdak te geven en het (mee)betalen van een georganiseerde wachtdienst. Allemaal kosten die behoorlijk kunnen oplopen. Op het vlak van verloning is het brutosalaris niet slecht en relatief vast (blijvende forfaitaire inkomsten), maar er gaat wel een behoorlijk loonaandeel naar personeelskosten en praktijkonkosten. En dan is er ook nog de bedrijfskundige kennis die je moet hebben om zo’n praktijk te runnen, iets wat men noch in België, noch in Nederland tijdens de opleiding leert.
Vrouwen die alleen huisartsgeneeskunde willen beoefenen, gaan vaak deeltijds werken en komen dan in loondienst in een groepspraktijk terecht. Of het soort werk dat ze daar krijgen een positieve invloed heeft op de duur van hun loopbaan in de huisartsgeneeskunde is een andere kwestie. Vaak belanden ze vroeg of laat in de tweede lijn.
Belgische huisartsen sterven als huisarts
Het valt Philip De Grande op dat Belgische huisartsen doorgaans ook sterven als huisartsen. In Nederland zijn er veel meer huisartsen die rond hun 40ste ‘even iets anders’ willen doen en dat nog doen ook. Zo brengen ze niet alleen variatie in hun loopbaan, maar kunnen ze zich ook perfect verzekeren tegen mogelijke gezondheidsproblemen. Angst voor een burn-out of de wens om meer van het leven te kunnen genieten, maken dat veel artsen overstappen van huisartsgeneeskunde naar arbeids- of verzekeringsgeneeskunde. Ook verpleeghuisartsgeneeskunde blijkt nu een aantrekkelijk alternatief te zijn voor huisartsen, de pathologie in verpleeghuizen sluit namelijk nauw aan bij de pathologie van een ouder huisartspatiëntenbestand.
Het valt volgens Philip De Grande niet te ontkennen dat door de Nederlandse numerus clausus – die nu wel afgezwakt werd en mogelijk afgeschaft zal worden - er een probleem is van toelevering voor de bestaande huisartspraktijken. Dat geldt vooral voor zogenaamde achtergestelde gebieden en een aantal stedelijke gebieden.
Dat er minder gegadigden zijn voor de huisartsenij heeft ook te maken met de financiële en inhoudelijke aantrekkelijkheid van andere richtingen in de geneeskunde die minder belastend zijn voor het gezin en die op termijn meer zekerheid bieden op een succesvolle loopbaan. Verder kiezen heel wat jonge artsen voor het buitenland. Vertrekken naar Australië is nu erg ‘in’, met honderden trekken ze er heen!
streamer: Wat als er 40 man (m/v) in de wachtzaal zit, waarbij ook privé-verzekerden met een afspraak?
Goed om weten is dat de Nederlandse huisartsen alleen consultaties voeren tussen 8 en 17 uur.